Gnosticism – A Mystical Heresy in the Shadow of Christianity

“Ο Γνωστικισμός. Μία μυστικιστική αίρεση στη σκιά του Χριστιανισμού”, ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, Περίοδος Β’, Τεύχος 116, Ιούλιος 2012, 68-79.

Ιστορικά Θέματα, τεύχ. 116, 2012


Οι Γνωστικοί ήταν μέλη μίας πολύμορφης αίρεσης της πρωτοχριστιανικής εποχής, του Γνωστικισμού, που αποτέλεσε σημαντική απειλή για την επιβίωση και επιβολή του Χριστιανισμού. Στην εποχή μας, η ανακάλυψη αρχαίων χειρογράφων, κυρίως στην Ανω Αίγυπτο, οδήγησε στην επαναξιολόγηση της ιστορικής σημασίας του Γνωστικισμού και του θρησκευτικού περιεχομένου του. Ο κόσμος για τους Γνωστικούς ήταν ένας αφιλόξενος τόπος, προϊόν ατυχήματος ή φάρσας ανώτερων δυνάμεων. Αν και διακατέχονταν από μια πεσιμιστική αντίληψη για την ύλη και τον άνθρωπο, πίστευαν ότι αυτός φέρει μια θεϊκή σπίθα, η οποία μπορεί να τον απελευθερώσει και να τον οδηγήσει στη σωτηρία.

Λέξεις κλειδιά: πρωτοχριστιανισμός, Σίμων ο Μάγος, Μαρκίων, Μένανδρος, Σατορνείλος, Κήρινθος, Καρποκράτης, Βαλεντίνος, μονόμυθος, μανιχαϊσμός, αιρέσεις


Gnosticism. A Mystical Heresy in the Shadow of Christianity

By Katelis Viglas


The Gnostics were members of a multiform heresy of the Christian era, which is known under the name Gnosticism. It was a major threat to the survival and the spread of Christianity. Nowadays, the discovery of ancient manuscripts, mainly in Upper Egypt, led to a revaluation of the historical significance of Gnosticism and its religious content. The world for the Gnostics was an inhospitable place, a product of an accident or of a joke of supernatural forces. Although they were possessed by a pessimistic view of matter and man, they believed that the latter has a divine spark, which can liberate him and lead him to salvation.

Keywords: Early Christianity, Simon Magus, Marcion, Menander, Satorneilos, Cerinthus, Carpocrates, Valentinus, monomyth, manichaeism, heresies